fbpx

Vez, vještina strpljivih

Vez je vještina i vrsta ručnog rada kojom se može ukrasiti tkanina, pomoću igle i konca (ponekad i finom žicom). Postoji više različitih tehnika vezenja, koje zavise od gustoće uboda, materijala kojim se veze (žica, biseri, perle..), ali je suština je uvijek ista – da se po nekom uzorku ukrasi tkanina.

Drevne egipatske grobne slikarije pokazuju da su oni poznavali vezenje i tako ukrašavali svoju odjeću, pokrivače, zavjese i šatore. Za vezenje su znali i Drevni Persijanci, u vrijeme Bitke kod Maratona (490 pne.), nosili su izvezene haljine kao uniforme.

Starogrčko slikarstvo na vazama iz 5. i 6. vijeka pne. (i kasnije), prikazuje likove sa izvezenim haljinama.

Najstariji preživjeli vezovi su skitski, datirani između 5. i 3. vijek pne.. Vizantija je od otprilike 330. do 15.  vijeka proizvela brojne vezove bogato ukrašen zlatom. Najstariji iskopani kineski vezovi su oni iz Dinastija Tang (618.-907.), ali su od sačuvanih puno poznatiji primjerci carskih svilenih haljina iz Dinastije Qing (1644.-1911 / 12). Iako se u Indiji za vez znalo još od antike, najstariji sačuvani primjerci su iz mogulske ere (nakon 1556.), od kojih su brojni prebačeni u Evropu od kraja 17. do početka 18. vijeka, preko Britanske istočnoindijske kompanije. Stilizovani biljni i cvijetni motivi, naročito motiv drveta u cvatu, uticali su na engleski vez.

  • Most na Tari

    Slika je rađena dugo, zbog preciznosti detalja prirode ali i slobode pokreta. Inspiracija za ovu sliku je ljepota simbola mosta kao spone medju ljudima. Tehnika ulje na lesonitu, dimenzije 75x100 067174117 Podgorica
    150.00 Add to cart

Vezenje je postalo popularno tokom 19. vijeka naročito po krajevima u Panonskoj niziji – Slavonija, Vojvodina, tako da je izvezena narodna nošnja (šlingana haljina vezena zlatom) postala obavezni dio miraza.

U Đakovu se u želji da se ta tradicija ne zaboravi, od 1967. održava manifestacija Đakovački vezovi.

U Makedoniji se tradicija vezenja razvila pod uticajem Vizantije, a kasnije pod turskim.

Vez od tamnoplavog konca iz bosanskog Zmijanja uvršten je 2014. na UNESCO-v Popis nematerijalne svjetske baštine u Evropi.

Nastavice se…

%d bloggers like this: